(d) TİPİ ALEVSIZDIRMAZ KORUMA (TS 3380 -TS EN 50018 -TS ISO 60079-1)
TANIM : Normal çalışmada ark, kıvılcım veya alev ÇIKARAN ya
da ÇIKARMASI MUHTEMEL OLAN elektrikli veya sıvı yakıtlı iş
makinaları ile bunların giriş ve çıkışlarına uygulanan koruma
tipidir.
TEMEL
PRENSİBİ : Cihaz içerisinde meydana gelen ark,kıvılcım ve iç
patlamalarda üretilen tüm enerjinin ; cihaz dışındaki patlayıcı ortama
aktarılmasına engel olmak veya dış ortama " dıştaki patlayıcı ortamı patlatacak
enerji seviyesinin altında kalan miktardaki bir enerji" yi
aktarmaktır.
|
|
(d) tipi alevsızdırmaz koruma:
* Dahili patlamaya,
* Dışarıdan gelebilecek işletme darbelerine yani ilgili standartlarında öngörülen
enerjilerde ve ortamdaki çalışma şartlarından kaynaklanabilecek muhtelif
yön ve şiddetteki mekanik darbe enerjilerine) dayanıklı
olmalı;
* Yüzeyi üzerinde işletme şartlarından oluşabilecek maksimum sıcaklık;
cihazın içinde çalıştığı patlayıcı gazın minimum ateşleme
enerjisinden küçük miktarda enerji değerine sahip olmalı, dolayısı ile ısınma
nedeni ile içinde bulunduğu patlayıcı karışımı ateşlememeli;
* Üzerinde barındırdığı plastik parçaların oluşturacağı elektrostatik
yük birikimi; içinde bulunduğu patlayıcı gazı ateşleme enerjisine hiçbir
zaman ulaşmamalı;
* Çalışma şartları gereği üzerinde bulunan şeffaf cam vb. parçalar da iç
patlama basıncına dayanabilmeli ayrıca bu parçalar dışarıdan gelecek
darbe enerjilerine dayanacak mukavemette olmalıdır.
|
|
(d) tipi alevsızdırmaz korumada; flanş yüzeylerindeki
ve geçmeli yüzeylerdeki delikler ve alevyolları |
* Çalıştırma çubukları ve kumanda millerinin giriş ve çıkış özellikleri;
* Kapak -gövde bağlantı yüzey ( alevyolları ) ölçüleri;
* Birleşme yüzeyleri kleransları:
a) Düz flanşlı,(Flanged)
b) Silindirik geçmeli,(Cylindirical)
c) Labirent geçmeli,
d) Dişli (Konik durumda en az 5 tam diş, silindirik diş için 6 tam diş
gereklidir) birleşimler olmak üzere
Gaz Grupları itibarı cihaz hacmine bağlı olarak
standartlarda tablolanmıştır.
(IEC 60079-1:2008 Electrical apparatus for
explosive gas atmospheres: General Requirements for I, IIA ve IIB Gas Group's
Enclosures)
(IEC 60079-1:2008 Electrical apparatus for
explosive gas atmospheres: General Requirements for IIC Gas Group's Enclosures)
(d) TİPİ
KORUMANIN TASARIMINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR:
* Cıvatalar hiçbir zaman koruma gövdesini doğrudan delip
geçmemelidir.
* Kapak-gövde bağlantı cıvatalarının çekme dayanımı en az 34 kg/mm-kare
olmalıdır,
*Alevyüzeyi genişlikleri için yüzey pürüzlülüğü :
-25 mm. genişliğe kadar 25S ( bkz:TS 971/1971 yüzey pürüzlülüğü standardı)
ve işleme kalitesi en az üç ters üçgen,
-25 mm. den büyük genişliklerde 35S ve işleme kalitesi en az iki ters üçgen
olmalıdır.
* Kapak-gövde bağlantısı için (başkaca bir bağlantı tertibi yoksa) en az üç adet
civata olmalıdır.
* Cıvata aralıkları en fazla 150 mm. olmalıdır.
* Cıvata başları gizlenmeli ve özel anahtarlarla açılabilecek tipte
(örneğin:üçgen başlı, allen başlı vb.) olmalıdır.
* Koruma gövdesinin et kalınlığı en az 3 mm. olmalıdır.
* Alevyüzeyine konma mecburiyeti olan contalar, alevyüzeylerine değen yerlerde
metal-metal temaslı olmalıdır. (Kablo girişleri hariç)
* IP (Ingress Protection= Su ve Toz girmezlik özelliği) koruma gereği konacak
contalar, alevyolu genişliği dışında yer almalı ve izin verilen en büyük
aralık (klerans) değerlerini büyütmeyecek tarzda tasarlanmalıdır.
* Gözetleme pencereleri 50 cm.2
den büyük olmamalı; zorunlu olarak büyük
olması gerekiyorsa mutlaka koruma kafesi kullanılmalıdır.
* Gözetleme pencerelerinin şeffaf kısımlarının kalınlığı ;
- 30
cm.2 ye kadar olan yüzeyler için en az 7 mm.
- 30
cm.2 den büyük yüzeyler için en az 10 mm.
olmalıdır.
* Şeffaf malzemeler alevigeciktirici malzemeden yapılmalı, montajlı durumda iken
yapılacak darbe testinde;
-2 metreden 200 gr. çelik bilye düşürülerek yapılan
darbe testinde başarılı olmalıdır.
* Alevsızdırmaz (Flame-Proof) Cihaz (d tipi korumalı)
örneklerini görmek için tıklayınız
* Cihaz
bakımında koruma tip özelliklerine dikkat edilmelidir.
***********************************************************************************************************************************************************************************
ALSz Test Laboratuarı;Test kazanı (35
bar'a dayanıklı), Gaz Ölçüm Cihazları, Basınç ölçüm cihazları ve teknik
personeli ile standartlarca öngörülen testlerin yapılması konusunda hizmet
vermektedir.
*************************************************************************************************************
|
|
 |
|
35 bar basınca dayanıklı patlama kazanının uzaktan görünüşü
|
35 bar basınca dayanıklı patlama kazanının yakından iç görünüşü.
|
|
Kazan
içerisinde test yapılmak üzere konulmuş bulunan yeraltı maden
ocakları için tasarlanmış (d) tipi alevsızdırmaz muhafazalı numeratörlü
telefon görülmektedir.Sol tarafta görülen hortumlarla telefon içine gaz
giriş ve çıkışı yapılır. Aynı zamanda telefonun dışında kalan
hacme (kazan içine ) gaz =hidrojen doldurulur ve aşağıda görülen gaz
analiz cihazı ile hava-hidrojen gaz karışımı patlayıcı oranlara
getirilir. Telefon içindeki gaz, telefona monte edilen bir buji ile patlatılarak,
telefonun iç hacminde meydana gelen patlama basıncı, kazan üzerinde
bulunan bir basınç sensörü ile dışarıdaki basınç ölçme kitine ve
osilaskopa aktarılarak patlama basıncı tespit edilir. Ayrıca telefon içinde
meydana gelen patlamanın kazan içindeki hidrojen-hava karışımını
patlatıp patlatmadığı da test edilir.
|
 |
|
Patlama testlerinde kullanılan hidrojen gazının
hacimsel hava-gaz karışım oranının ölçüldüğü gaz analiz cihazı |
Ana
Sayfa
************************************************************************************************************************************************************************************
