|
GAZ GRUPLANDIRILMASI |
||||||||||
| Yanıcı maddelerin patlama ile yakından ilgili olan ve aşağıda verilen karakteristik değerleri birbirinden farklıdır. | ||||||||||
|
- En küçük alevlenme sıcaklığı (°C) - En küçük alevlenme enerjisi (miliJoule) - En küçük ateşlenme akımı (miliAmper) - En büyük güvenlik aralığı (milimetre) - Alevyüzeyi en küçük mesafesi (milimetre) - Tozların korlanarak yanma sıcaklığı (°C) |
||||||||||
| Patlama ile ilgili ve
herbir yanıcı madde için farklı olan bu değerler, standart
metotlarla deneysel olarak bulunmuş olup ;patlayıcı ortamlar için
kabul edilen standart çalışma koşullarına (h=1000m, T= -10 +40 °C,
Rutubet: %45-85 ve emniyet faktörleri de dikkate alınarak)
belirli limitler arasında sıralanarak gruplandırılmıştır.
Yanıcı gaz ve buharların en küçük alevlenme enerjileri, çok küçük değerde yani milijoule seviyelerindedir.Organik buhar ve hidrokarbon gazlarının hava içerisindeki en küçük alevlenme enerjileri 0.01 mJ ile 1 mJ arasındadır.Havadaki karbon disülfit ve hidrojen gazının en küçük ateşlenme enerjileri ise 0.002 mJ. dür.Patlayıcı maddelerde bu değer 0.0001 milijoule seviyelerine kadar inebilmektedir. Toz bulutlarında , havada süspansiyon halindeki yanıcı sıvı damlalarda ise en küçük ateşlenme enerjisi nispeten daha büyük değerlerde olup 2 milijoule ile 5000 milijoule arasındadır. Patlayıcı gaz ve buharların kabul edilebilen en küçük hacimde , 25 mm. flanş genişliğinde (Alev yüzeyi genişliği) muhafaza içerisindeki patlama neticesi oluşan alevin , muhafaza dışına (d tipi alevsızdırmaz muhafaza) çıkmaması (alev propagasyonu olmaması) için , "Müsaade edilebilir en büyük güvenilir aralığın ( kleransın ) bilinmesi gereklidir. En büyük güvenilir aralığın tespiti standart deneysel metotlarla yapılarak bulunmaktadır.TS 3380 - TS 3493 hava-gaz , buhar karışımlarının en büyük deneysel güvenlik aralıkları ve en küçük ateşleme akımlarını vermektedir. Bulunan bu değerlere göre gaz ve buharlar önce iki ana " Patlama "grubuna ayrılmıştır : 1) Grup I Metan gazı (Maden Ocakları) 2) Grup II Diğer bütün gazlar. Grup I' in yalnız metan gazına tahsis edilmesinin nedenleri : a) Madencilik tarihinin çok eskiye dayanması ve çalışma şartlarının çok özel ve ağır olması , b) Serbest metan gazının kontrol altında tutulma zorlukları nedeni ile kullanılan teçhizat ve problemlerinin çözümünün karmaşık olması , c) Metan gazı ile beraber kömür tozunun bulunması , d) Uygulama kurallarının ayrı otorite kuruluşlarca konulup kontrol edilmesi gerekliliğidir. Grup II gazlar ise kendi içerisinde IIA, IIB , IIC olarak üç alt gruba ayrılmaktadır. Bu alt grupları belirleyen, birbirinden ayıran en önemli faktör; belirli bir muhafaza hacminde, belirli birleşme yüzeyinde (alevsızdırmaz muhafazanın kapak-gövde birleşimindeki alevyolu) genişliğinde; müsaade edilen en büyük alev propagasyon aralığı ile yanıcı gazların tutuşma enerjileridir.
|