ALEV NASIL SIZMAZ

 

Alevsızdırmazlık kelimesi ilk bakışta farklı ve anlaşılması zor gelebilir. İnsanlar genellikle su sızdırmazlığı ya da gaz sızdırmazlığı gibi kavramları duymuştur, ancak alevin sızmaması ne demektir bu pek bilinmez.

 

Alevsızdırmazlık; kelimenin kökeni itibarı ile de alevin oluştuğu bir ortamda alevin hapsedilerek bir başka ortama geçmemesi, intikal etmemesi, sızmaması ve dolayısı ile muhtemelen patlayıcı olabilecek diğer ortamda yanmaya  ya da patlamaya yol açmaması demektir.

Yani alevsızdırmazlık; bir yerde kaza ile bir yanma başlamış ise bu yanma alevinin cok daha büyük boyutlarda yanmaya ve akabinde patlamaya yol açmaması için önlem almak ve de çok daha büyük felaket ile can ve mal kayıplarının durdurulması için başvurulan bir yöntemdir.

Patlama üçgeninde yer alan ve patlamanın oluşmasına yol açan enerji, patlayıcı gaz ve oksijenden birisi olan enerjinin (= yani alevsızdırmazlık kelimesinde yer alan alevin) belirli koruma şartlarında ALEVSIZDIRMAZ (d-tipi ) MUHAFAZA içine hapsedilerek, soğutulmuş olması, bir başka deyişle enerjinin absorplanması (soğurulması) sureti ile diğer patlamalar (zincirleme reaksiyonlar) önlenmiş olur.

Alevsızdırmazlık aslında muhtemel patlayıcı ortamlarda kullanılması düşünülen genellikle elektrikle çalışan cihazlarda oluşan ark veya kıvılcım enerjisinin; cihazın çalıştığı dış patlayıcı ortamı patlatmaması ve dolayısı ile can ve mal kayıplarına yol açmaması için o cihazın alevsızdırmaz bir muhafaza içine alınması ile gerçekleştirilir. Örneğin maden ocaklarında kullanılmak üzere tasarlanmış bir elektrik motoru veya bir petrol rafinerisinde kullanılmak üzere tasarlanmış bir elektriksel bağlantı kutusu ya da bir elektrik açma-kapama anahtarı; herhangi bir kablo irtibat (bağlantı) kutusu gibi cihazlar kullanma amacı da düşünülerek Alevsızdırmaz (Flame-Proof) denilen patlamaya karşı dayanıklı olma özelliğini sağlayacak standartlara göre tasarlanır. İşte Alevsızdırmazlık Test İstasyonunun işlevi de bu noktada başlar...

Alevsızdırmaz ( yani d- tipi patlamaya dayanıklı= Flame-Proof) bir cihaz bir imalatçı tarafından üretilecekse; önce bu koruma tipine ait standarda uygun olarak tasarımı yapılır. Bu tasarım bir müracaat halinde ALSz (Alevsızdırmazlık) Test İstasyonuna sunulur. ALSz Test İstasyonu müracaat kabul kriterlerine göre tasarımı gözden geçirir. Eğer müracaat kabul kriterlerini taşıyor ise kayda alınır. Bundan sonra müracaatçının müracaatı teknik kriterlere göre yani ilgili standart isteklerine göre gözden geçirilir. Eğer standartlara uygunsuzluklar varsa bu durum müracaatçı ile diyalog kurmak sureti ile gerekirse defalarca yeniden değerlendirilir. Sonunda tasarımı standartlara uygun hale getirildiğinde müracaatçıdan kendi tasarımına uygun prototip yapması istenir. Bundan sonraki aşama tasarım-prototip uygunluğu aşamasıdır. İmalatçının tasarımına uygun hazırlayıp ALSz Test İstasyonuna teslim ettiği prototip; tasarımındaki ölçülere ve tasarımın diğer gereklerine uygun olup olmadığı açısından değerlendirilir. Uygunsuzluklar varsa bu durum müracaatçıya bildirilir ve düzeltilmesi istenir. Tasarımına uygun hale getirilen cihaz teste alınır. Bir seri testlerden geçen cihaz eğer standardının gerektiği tüm testleri başarmış ise cihazın sertifikası yazılır ve imalatçısına da İmal Lisansı verilir. Her iki belge de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlülüğünün onayına sunulur. Onaydan çıkan belgeler müracaatçı firmaya verilir. Firmaya verilen İmal Lisansının her yıl Sınırlayıcı Şartlarına uygun imal yapılıp yapılmadığı kontrol edilerek, uygunsa süre uzatımı yapılır. Uygunsuzluk tespiti durumunda firmanın uyarılması veya giderek Sertifika ve İmal Lisansının iptali gerekebilir.

 Ana Sayfa